Ảnh số là gì?
Ánh sáng và mầu sắc
Kiểm soát mức độ sáng tối của hình
Kiểm soát mức độ sắc nét của hình ảnh
Các kỹ thuật chụp
Một số thuật ngữ máy ảnh số
Hướng dẫn lựa chọn máy ảnh số (Theo CNET.com)
Bảng giá tốt nhất (máy mới, nguyên hộp)

*  Mọi yêu cầu thêm thông tin, góp ý về thuật ngữ...xin gửi tới hai@the220.com. Xin cám ơn.
 

HƯỚNG DẪN LỰA CHỌN MÁY ẢNH KỸ THUẬT SỐ 
( Quý vị có thể tham khảo thêm vể thuật ngữ tại đây )

→ Loại máy ảnh số nào phù hợp ?
     - Snapshooter
     - Trendsetter
     - Business user
     - Serious amateur
     - Budget buyer

→ Bao nhiêu MegaPixel ?

→ Loại ống kính nào ?
     - Fixed-focal-length lenses (ống kính tiêu cự cố định)
     - Retractable zoom lenses
     - Fixed zoom lenses
     - Interchangeable lenses

→ Loại thẻ nhớ nào ?
     - CompactFlash Types I và II
     - IBM - Hitachi Microdrive
     - Secure Digital/ MultiMediaCard (SD/MMC)
     - SmartMedia
     - Sony Memory Stick
     - Sony Memory Stick Pro
     - xD-Picture Card

→ Loaị pin nào tốt nhất ?
     - Loại pin chuyên dụng (Model-specific)
     - Loại pin sạc thông dụng (Universal rechargeable)
     - Loại pin dùng một lần (Disposable)

→ Máy ảnh còn có những tính năng nào nữa ?
     - Video-clip recording ( quay một đoạn Viđeo ngắn)
     - Voice recording (ghi âm)
     - Video conferencing (đàm thoại truyền hình)
     - Music playback ( chơi nhạc MP3)
     - In-camera editing
     - Special image modes (Cac chê đô chup đăc biêt )
     - World time/alarm clock

LOẠI MÁY ẢNH KỸ THUẬT SỐ NÀO LÀ PHÙ HỢP ?

Chọn mua máy ảnh kỹ thuật số hoàn toàn không dễ.
Bất cứ ai khi đi mua, đều mong muốn chọn được một chiếc máy ảnh phù hợp với nhu cầu của mình – cân bằng giữa tính năng và giá cả.
Có lẽ điều quan trọng nhất khi đi mua máy ảnh là người sử dụng cần xác định được mình sẽ làm gì với chiếc máy ảnh sắp mua này. Sau đây là một vài kiểu người dùng thường gặp.

Snapshooter

Nêu ban mong muốn chụp những bức ảnh để có thể gửi e-mail cho gia đình và bạn bè, xuất bản lên trang web hay chỉ in ra những bức ảnh có kích thước nhỏ hơn 8x10 inches trên bất cứ loại máy in inkjet nào.
Cần có một chiếc máy ảnh mà mọi người trong gia đình đều có thể sử dụng được, nhỏ gọn dễ mang theo.
Các tính năng cần có:
Độ phân giải (Resolution): 2 triệu điểm ảnh hoặc lớn hơn
Giá: $200 - $500
Kiểu ống kính: ống kính zoom quang học
Kiểu thẻ nhớ: Compact Flash, Memory Stick, XD- Picture, Secure Digital, MultiMedia.
Định dạng ảnh: JPEG
Giao tiếp: USB, ngõ xuất ra Tivi NTSC/PAL
Các chế độ phơi sáng: Tự động, theo chương trình, có chế độ bù trừ độ phơi sáng.
Kiểu canh nét: Tự động
Chế độ hoạt động của đèn Flash: Tự động, chống mắt đỏ
Phần mềm kèm theo: chỉnh sửa ảnh, sắp xếp theo album
Multimedia: có khả năng quay video bao gồm cả thu tiếng
Các tính năng sẽ là ưu thế khi chọn lựa:
Khả năng kết nối trực tiếp với máy in (không cần máy tính)u

Trendsetter

Nếu bạn muốn có một thứ “đồ chơi” độc đáo, thật sự gây ấn tượng với bạn bè và những người xung quanh bởi những tính năng, công nghệ mới nhất. Tuy nhiên sử dụng không được quá phức tạp. Giá cả cũng là một tiêu chí quan tâm nhưng không phải là ưu tiên hàng đầu.
Các tính năng cần có:
Độ phân giải (Resolution): 3 triệu điểm ảnh hoặc lớn hơn
Giá: dưới $1000
Kiểu ống kính: ống kính zoom quang học
Kiểu thẻ nhớ: Compact Flash, Memory Stick, XD- Picture, Secure Digital, MultiMedia.
Định dạng ảnh: JPEG
Giao tiếp: USB, ngõ xuất ra Tivi NTSC/PAL
Các chế độ phơi sáng: Tự động, theo chương trình, có chế độ bù trừ độ phơi sáng.
Kiểu canh nét: Tự động
Chế độ hoạt động của đèn Flash: Tự động, chống mắt đỏ, hỗ trợ canh nét
Phần mềm kèm theo: chỉnh sửa ảnh, sắp xếp theo album
Multimedia: có khả năng quay video bao gồm cả thu tiếng
Các tính năng sẽ là ưu thế khi chọn lựa:
Cấu trúc (design) thuộc loại siêu nhỏ gọn, có tính năng webcam, có tính năng ghi âm, có khả năng chơi nhạc MP3.

Business user

Nếu bạn muốn có một chiếc máy ảnh dùng cho công việc, chụp ảnh quảng cáo, xuất bản trên giấy hoặc trên trang web có tính chuyên nghiệp.
Các tính năng cần có:
Độ phân giải (Resolution): phải lớn hơn 3 triệu điểm ảnh
Giá: $500 - $100
Kiểu ống kính: ống kính zoom quang học
Kiểu thẻ nhớ: Compact Flash, Memory Stick, XD- Picture, Secure Digital, MultiMedia.
Định dạng ảnh: JPEG, TIFF
Giao tiếp: USB, ngõ xuất ra Tivi NTSC/PAL
Các chế độ phơi sáng: Tự động, có chế độ bù trừ độ phơi sáng, có chế độ chụp ưu tiên khẩu độ, ưu tiên tốc độ
Kiểu canh nét: Tự động
Chế độ hoạt động của đèn Flash: Tự động, chống mắt đỏ, có đèn hỗ trợ canh nét
Phần mềm kèm theo: phải kèm theo phần mềm chỉnh sửa ảnh.
Multimedia: có khả năng quay video bao gồm cả thu tiếng
Các tính năng sẽ là ưu thế khi chọn lựa:
watermarking, text – capture mode

Serious amateur

Nêu ban muốn có được những bức ảnh đạt mức chuyên nghiệp, có thể in ra những bức ảnh kích cỡ từ 8x10 inches trở lên trên máy in chuyên nghiệp. Máy ảnh cần có các tính năng tạo điều kiện tối đa cho việc sáng tạo ảnh, có thể mua thêm các ống kính phụ trợ.
Các tính năng cần có:
Độ phân giải (Resolution): 4 triệu điểm ảnh hoặc lớn hơn
Giá: trên $800
Kiểu ống kính: ống kính zoom quang học, có thể gắn thêm các ống kính phụ trợ
Kiểu thẻ nhớ: Compact Flash, Memory Stick, XD- Picture, Secure Digital, MultiMedia, Microdrive
Định dạng ảnh: JPEG, TIFF, RAW
Giao tiếp: USB 2.0, FireWire
Các chế độ phơi sáng: Tự động, chụp ưu tiên tốc độ-khẩu độ, có chế độ chụp tự chỉnh, có khả năng lựa chọn kiểu đo sáng, có chế độ chụp bù trừ
Kiểu canh nét: Tự động, Tự lựa chọn vùng canh nét, tự canh nét (manual)
Đèn Flash: có hotshoe cho phép gắn đèn flash ngoài, đèn flash có thể hoạt động ở chế độ slow-sync
Phần mềm kèm theo: phần mềm chỉnh sửa ảnh với đầy đủ các tính năng.
Multimedia: có khả năng quay video bao gồm cả thu tiếng
Các tính năng sẽ là ưu thế khi chọn lựa:
Có chế độ chụp liên tục (continuous-shooting), có khả năng tương thích với các ống kính 35mm, có chế độ chụp do người dùng tự đặt.

Budget buyer

Nêu ban muốn có một chiếc máy ảnh dưới $250, chỉ cần tạo ra những bức ảnh chất lượng vừa phải để gửi e-mail hay xuất bản lên web, chỉ in ảnh ở kích cỡ nhỏ (4x6) trên các máy in thông thường, có thể sử dụng ngay mà không cần đọc sách hướng dẫn.
Các tính năng cần có:
Độ phân giải (Resolution): 2 triệu điểm ảnh hoặc lớn hơn
Giá: dưới $250
Kiểu ống kính:
Kiểu thẻ nhớ: Compact Flash, Memory Stick, XD- Picture, Secure Digital, MultiMedia.
Định dạng ảnh: JPEG
Giao tiếp: USB, ngõ xuất ra Tivi NTSC/PAL
Các chế độ phơi sáng: Tự động
Kiểu canh nét: Tự động
Chế độ hoạt động của đèn Flash: Tự động, chống mắt đỏ
Phần mềm kèm theo: chỉnh sửa ảnh, sắp xếp theo album
Multimedia: có khả năng quay video bao gồm cả thu tiếng
Các tính năng  sẽ là ưu thế khi chọn lựa:
Có tính năng webcam, có màn hình LCD

BAO NHIÊU MEGAPIXEL LÀ ĐỦ ?

Thực sự đây là một câu hỏi đánh đố vì vậy sẽ có hai câu trả lời:

Câu trả lời ngắn:
Ảnh sử dụng cho mục đích e-mail hay xuất bản lên web thì không cần độ phân giải tới 3 triệu điểm ảnh. Những bức ảnh được chụp với ý định để in hoặc cần phải chỉnh sửa thì cần ít nhất là 3 triệu điểm ảnh. Nếu như cần phải in ra những bức ảnh kích cỡ từ 8x10 trở lên thì cần có máy ảnh 4 triệu điểm ảnh trở lên.

Câu trả lời đầy đủ:
Bạn cần máy ảnh bao nhiêu triệu điểm ảnh phụ thuộc vào việc bạn sẽ sử dụng bức ảnh được chụp để làm gì, và sử dụng nó như thế nào.
Nếu như có ý định trình chiếu hay chỉ in ra những bức ảnh nhỏ hơn kích cỡ thực của ảnh thì độ phân giải thật sự
không phải là vấn đề chủ chốt


 

Trong hai bức ảnh trên: bên trái được chụp với máy ảnh 2 triệu điểm ảnh, bên phải được chụp với máy ảnh 4 triệu điểm ảnh, cả 2 ảnh này đều được thu nhỏ tới kích cỡ nhỏ hơn kích cỡ thật sự (smaller than actual size). Hầu như không thể phân biệt được đâu là bức ảnh chụp bởi máy 2 triệu điểm ảnh, 4 triệu điểm ảnh, ngoại trừ hơi có sự khác biệt về mầu sắc. Tuy nhiên khi phóng to hai bức ảnh này có thể dễ dàng nhận ra đâu là bức chụp bởi máy ảnh có độ  phân giải cao hơn.

  

Nếu như chỉ cắt  lấy một phần của ảnh (crop) để phóng to, hoặc in ra thì sự khác biệt càng rõ rệt. Các chi tiết chụp bởi máy 2 triệu điểm ảnh sẽ mờ hơn so vơí 4 triệu điểm ảnh.

LOẠI ỐNG KÍNH NÀO LÀ PHÙ HỢP?

Có cả một rừng các loại ống kính từ loại rẻ tiền kích cỡ rất nhỏ, tiêu cự cố định, chất liệu nhựa cho tới loại cao cấp có kích cỡ lớn, zoom quang học, chất liệu thủy tinh đặc biệt, cho phép tháo lắp. Mỗi loại ống kính đều ảnh hưởng đến thiết kế, đặc tính của máy và ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng của ảnh. Tuy nhiên có thể chia ống kính ra làm 4 loại khác nhau:

Fixed-focal-length lenses (ống kính tiêu cự cố định)




Loại ống kính này không cung cấp tùy chọn zoom quang học, có hỗ trợ chụp macro và chụp phong cảnh.

Phù hợp với kiểu người dùng: snapshooter, budget buyer

Ưu điểm:
- Phù hợp với thiết kế của các máy thuộc dòng nhỏ gọn hay siêu nhỏ gọn.
- Cấu trúc của máy sẽ đơn giản hơn và dễ sử dụng.
- Rẻ tiền.
- Ống kính loại này thường hỗ trợ góc nhìn rộng (wide angle of view) vì vậy sẽ tốt cho chụp phong cảnh và nhóm đông người.

Nhược điểm:
- Không zoom được các chủ đề ở xa.
- Không cung cấp các tùy chọn cho phép dùng ống kính phụ trợ, kính lọc.
- Chất lượng quang học thường không cao.

 Retractable zoom lenses




Ống kính loại này có thể thò ra, thụt vào khi bật, tắt máy

Phù hợp với kiểu người dùng:  snapshooter, budget buyer, trendsetter
Ưu điểm:
- Tạo điều kiện dễ dàng cho việc thiết kế các máy thuộc dòng nhỏ gọn.
- Ống kính được bảo về khá tốt do thụt được vào trong thân máy và nắp ống kính được tích hợp sẵn.

Nhược điểm:
- Thường không hỗ trợ kính lọc hoặc kính converters
- Khả năng zoom bị giới hạn từ 2x tới 3x
- Thời gian bật máy bị kéo dài do cần có thời gian cho ống kính thò ra khỏi máy
- Tùy chọn canh nét manual bị giới hạn


Fixed zoom lenses



Ống kính được gắn cố định vào thân máy. Loại ống kính này không thể thụt vào trong thân máy khi tắt máy.

Phù hợp với kiểu người dùng: serious amateur, business user, trendsetter

Ưu điểm:
- Khả năng zoom quang học có thể đạt tới 12x
- Hỗ trợ việc lắp thêm ống kính phụ trợ (wide-angle, close-up…), kính lọc (filter)
- Máy ảnh lắp ống kính loại này thường có sẵn các tính năng cao cấp
- Thường cung cấp chế độ canh nét tự chỉnh sử dụng vòng canh nét

Nhược điểm:
- Cấu trúc máy thường cồng kềnh hơn khi so với loại sử dụng ống kính thò thụt
- Điều khiển máy thường phức tạp hơn do có rất nhiều tùy chọn, chế độ

Interchangeable lenses

Các máy ảnh chuyên nghiệp SLR thường sử dụng hệ thống ống kính này. Người dùng có thể tháo rời ống kính và lắp ống kính loại khác (ống kính tương thích)
Phù hợp với kiểu người dùng: serious amateur
Ưu điểm:
- Có chất lượng quang học tốt nhất
- Do có thể lắp thêm các kiểu ống kính khác nhau nên hỗ trợ rất nhiều kiểu cảnh chụp
- Không cần mua máy ảnh mới nếu chỉ cần nâng cấp ống kính
Nhược điểm:
- Đắt tiền
- Ống kính thường có kích cỡ lớn và nặng
- Dễ gây nhầm lẫn khi lựa chọn ống kính do có sự khác biệt về tiêu cự giữa các loại ống kính khác nhau

LOẠI THẺ NHỚ NÀO LÀ PHÙ HỢP ?

Máy ảnh kỹ thuật số thường lưu trữ ảnh trong các thiết bị nhớ di động, các thiết bị nhớ này thường có bản chất là loại flash-memory (ngoại trừ một số ít máy lưu trữ ảnh lên đĩa CD, hoặc đĩa mềm– Sony Mavica). Số lượng ảnh có thể lưu trữ được trên thẻ nhớ phụ thuộc vào dung lượng bộ nhớ còn trống trên thẻ và phụ thuộc kích cỡ file ảnh (kích cỡ file ảnh được chỉnh thông qua các tùy chọn về độ nén ảnh và độ phân giải của ảnh).
Khi lựa mua máy ảnh kỹ thuật số nên xem xét kiểu thẻ nhớ máy ảnh sử dụng. Nếu như có ý định (hay hiện tại) sử dụng máy nghe nhạc MP3 hay PDA có bộ nhớ mở rộng là thẻ nhớ thì nên chọn cùng loại thẻ nhớ do có thể sử dụng hoán đổi giữa các thiết bị, đỡ tốn tiền nâng cấp.

CompactFlash Types I và II



Ưu điểm: Dung lượng nhớ cực đại lớn hơn so với các loại thẻ nhớ khác (vào thời điểm viết bài này đã có thẻ nhớ CF dung lượng 2 GB), rất nhiều thiết bị kỹ thuật số hỗ trợ định dạng CF, giá tương đối rẻ khi so sánh với các định dạng khác.
Nhược điểm: Kích thước lớn hơn hẳn khi so với các loại thẻ nhớ khác
Các nhà sản xuất hỗ trợ định dạng CF: Canon, Kodak, Minolta, Nikon, Pentax

IBM - Hitachi Microdrive



Ưu điểm: Tốc độ hoạt động nhanh, dung lượng bộ nhớ lớn
Nhược điểm: Đắt tiền. Dung lượng bộ nhớ cực đại lớn không còn là ưu điểm khi so sánh với CF
Các nhà sản xuất hỗ trợ định dạng Microdrive: Có rất nhiều nhà sản xuất hỗ trợ định dạng này, thường chỉ có các máy ảnh thuộc loại chuyên nghiệp mới hỗ trợ định dạng này

Secure Digital/ MultiMediaCard (SD/MMC)



Ưu điểm: Đây là định dạng rất thông dụng, kích thước nhỏ, tốc độ hoạt động nhanh
Nhược điểm: Dung lượng bộ nhớ cực đại bị hạn chế
Các nhà sản xuất hỗ trợ định dạng này: Casio, Contax, HP, Kodak, Konica, Kyocera, Leica, Minolta, Panasonic, Pentax, Toshiba

SmartMedia

Ưu điểm: Không
Nhược điểm: Định dạng cổ, đang bị thay thế bởi định dạng đời mới xD-Picture, tốc độ hoạt động chậm, dung lượng bộ nhớ tối đa thấp
Các nhà sản xuất hỗ trợ định dạng này: Fujifilm, Olympus, Samsung

Sony Memory Stick



Ưu điểm: Được hỗ trợ bởi tất cả các thiết bị kỹ thuật số của Sony, đang trở nên phổ biến
Nhược điểm: Dung lượng bộ nhớ tối đa bị giới hạn, không được nhiều nhà sản xuất hỗ trợ
Nhà sản xuất hỗ trợ: Sony, Konica

Sony Memory Stick Pro



Ưu điểm: Hỗ trợ bộ nhớ dung lượng lớn
Nhược điểm: Không tương thích với các thiết bị sản xuất trước năm 2003. Ngoại trừ Sony, không một nhà sản xuất nào tuyên bố hỗ trợ định dạng này
Nhà sản xuất hỗ trợ: Sony

xD-Picture Card



Ưu điểm: Kích thước nhỏ nhất trong các loại thẻ nhớ vì vậy các thiết bị số cũng có thể làm nhỏ hơn
Nhược điểm: Định dạng mới mang tính độc quyền, dung lượng tối đa vẫn chưa đuổi kịp các định dạng khác
Nhà sản xuất hỗ trợ: Fujifilm, Olympus

LOẠI PIN NÀO LÀ TỐT NHẤT

Máy ảnh sử dụng loại pin nào không quan trọng bằng việc máy có thể sử dụng bao nhiêu loại pin. Pin sạc lithium-ion thường có thời gian hoạt động lâu hơn so với các loại pin khác, tuy nhiên nếu như bạn đang ở trong rừng hay ở một nơi nào đó mà không thể có nguồn điện để sạc thì không gì hơn là có một đống pin cho dù là loại không sạc được nhưng dùng được cho máy ảnh của mình.

Loại pin chuyên dụng (Model-specific)



Đây là loại pin có thiết kế riêng, đặc chủng cho từng đời máy ảnh
Bản chất hoá học: Lithium-ion hay nickel-metal hydride (NiMH)
Ưu điểm:
- Thường là loại pin có thời gian sử dụng lâu nhất
- Thiết kế nhỏ gọn
- Bảo vệ môi trường tốt hơn so với loại pin không sạc
- Chi phí sử dụng thấp hơn so với loại không sạc lại
- Thường tích hợp sẵn chíp cho phép điều khiển pin và hiển thị thông tin về pin chính xác hơn
Nhược điểm:
-Tiêu tốn điện năng khi sạc lại
- Cần phải có bộ sạc đặc chủng
- Không sử dụng được trên các máy ảnh loại khác hay các thiết bị điện tử khác
- Ít có pin tương thích do các hãng thứ ba sản xuất (pin tương thích thường có giá dễ chịu hơn)

Loại pin sạc thông dụng (Universal rechargeable)
Đây là loại pin sạc tiêu chuẩn thông dụng



Bản chất hoá học: Nickel-metal hydride (NiMH)
Ưu điểm:
- Thời gian sử dụng lâu
- Tốt hơn cho môi trường (so với loại không sạc)
- Dễ mua, thông dụng
- Giá hợp lý

Loại pin dùng một lần (Disposable)



Đây là loại pin không sạc lại được, sản xuất theo các tiêu chuẩn chung
Bản chất hoá học: Lithium, alkaline
Ưu điểm: Luôn có sẵn tại các cửa hàng, dễ mua
Nhược điểm:
- Không tốt cho môi trường
- Pin Alkaline thường không có dung lượng lớn

MÁY ẢNH CÒN CÓ THỂ THÊM NHỮNG TÍNH NĂNG NÀO NỮA

Hầu hết các máy ảnh kỹ thuật số hiện có trên thị trường ngoài chức năng chụp còn cung cấp các tính năng khác. Sau đây là một số tính năng hữu ích khác cũng rất đáng để quan tâm khi lựa mua máy.

Video-clip recording ( quay một đoạn Viđeo ngắn)
Rất nhiều máy ảnh kỹ thuật số có khả năng quay một đoạn video ngắn, tuy nhiên chất lượng quay không thể so sánh với máy quay kỹ thuật số (vào thời điểm hiện tại). Các loại máy ảnh khác nhau thì chất lượng quay cũng khác nhau. Chất lượng quay video cao nhất của máy ảnh kỹ thuật số cho tới nay là 30 hình/giây với độ phân giải VGA (640 x 480), một số máy cho phép quay video liên tục chỉ giới hạn thời gian quay ở dung lượng thẻ nhớ còn trống, một số máy giới hạn thời gian quay tối đa (từ 3 giây tới 3 phút). Một số máy chỉ quay Video không thu tiếng vì vậy khi chọn lựa máy cần hỏi kỹ người bán về các đặc tính kỹ thuật này trước khi quyết định mua.

Voice recording (ghi âm)
Một số máy ảnh cho phép ghi âm một đoạn ngắn chú giải cho bức ảnh chụp. Một số máy còn có khả năng hoạt động như một máy ghi âm, có thể ghi âm trong nhiều giờ (thời gian ghi phụ thuộc vào dung lượng thẻ nhớ còn trống), loại máy này thường tích hợp sẵn microphone.

Video conferencing (đàm thoại truyền hình)



Một số máy ảnh còn cung cấp chức năng webcam, đi kèm theo máy thường gồm phần mềm video conferencing

Music playback



Chỉ có một số ít máy ảnh có thể chơi nhạc MP3, đi kèm theo máy thường có sẵn tai nghe. Kiểu máy này thường nhằm vào những người yêu thích công nghệ mới. Đối với loại máy ảnh này người dùng không nên đòi hỏi phải có được chất lượng ảnh tốt nhất, hay âm thanh tuyệt hảo.

In-camera editng



Rất nhiều máy ảnh cho phép chỉnh sửa ảnh (thay đổi kích cỡ, copy, ..) trước khi truyền ra máy tính hoặc in ra ảnh. Một số thậm chí còn cho phép chỉnh sửa đoạn video vừa quay.

Special image modes



Một số máy cung cấp chế độ chụp đặc biệt như chụp ảnh 3D, animation

World time/alarm clock



Một số máy còn cung cấp giờ các thành phố lớn trên thế giới. Tính năng này nếu có sẵn trong máy ảnh thì tốt nhưng không đáng để là một tiêu chí khi đi lựa chọn máy